عباس قديانى
136
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
كتابهاى دعا و قرآن به خط او در آستانههاى مقدس مشهد و كربلا و نجف و نيز در قصر گلستان و كتابخانه ملك در تهران موجود است . از جمله آنها يك جلد قرآن و يك جلد دعاى كميل در كتابخانه قصر گلستان بوده است . امشاسپند به معناى جاودان مقدس ، در دين زرتشتى . عنوان هفت فرشتهء ارجمند و مقرب : بهمن ، ارديبهشت ، شهريور ، اسپندارمذ ، خرداد ، امرداد . در آغاز پيدايش زردشت ، در رأس اين شش سپنتامينو ( خرد مقدس ) قرار داشت ، بعدها بهجاى او اهورامزدا را قرار دادند و گاهى نيز بهجاى اهورامزدا سروش را جاى دادند . امشاسپندان قدوسيان يا مقدسين فناپذير كه تحت امر اهورامزدا هستند ( در دين زرتشت ) . امّ كلثوم روغنى قزوينى حدود ( 1243 - 1320 ق . ) از زنان مجتهد ، محدث و نيكوكار . وى دختر شيخ كريم روغنى از فضلا و مدرسين قزوين بود . او علوم اسلامى را از علماى مدرس قسمت زنانه مدرسه صالحيه قزوين فراگرفت و سپس در درس فقه و اصول شيخ محمد صالح برغانى ( - 1270 / 1275 ق . ) و شهيد ثالث ، شيخ محمد تقى برغانى ( - 1264 ق . ) و پدرش حضور يافت . وى به همراه خانوادهاش به كربلا و نجف مهاجرت كرد و در درس علماى بزرگ اين شهر حاضر شد . در جوانى با شيخ ابراهيم زنجانى ازدواج كرد و داراى چهار فرزند شد كه همگى آنها از علما و فضلاى عصر خود بودند . امّ كلثوم كوكبى نيمه دوم قرن دوم هجرى . پدرش اسحاق كوكبى ، از سادات شيعه و از جاسوسان هارون الرشيد ( 170 - 193 ق . ) خليفه عباسى بود . اسحاق بر ضد بنى هاشم و علويان جاسوسى مىكرد و بسيارى از آنها به همين دليل به شهادت رسيدند . اما سرانجام هارون به اسحاق هم بدگمان شد و او را به زندان انداخت و در همانجا درگذشت . دخترش ام كلثوم كه تحت تعقيب بود به ايران فرار كرد و به شيراز آمد و در خانهاى پنهان گرديد و به عبادت مشغول شد . ولى جاسوسان خليفه به كمك دشمنان او كه در دمشق بودند ، مخفيگاه او را پيدا كردند و درصدد دستگيرى او برآمدند . وى هنگام فرار از دست مأموران به چاه افتاد يا شايد از بيم دستگيرى اقدام به اين كار كرد . از آن پس اين چاه نزد مردم شيراز مكان مقدسى به شمار رفت و بسيارى از عرفا و زهّاد و بزرگان در جنب مدفن او دفن شدند . شيخ احمد بن حسين ، چند تن از اتابكان فارس ، از جمله منكوبرس ، بزابه و همسرش ، آبش خاتون ، سعد بن زنگى و پسرش ابو بكر بن سعد بن زنگى در آنجا مدفونند . شيخ احمد بن حسين ( - 367 ق . ) از عابدان و زاهدان معروف شيراز مدتى خادم بقعه ام كلثوم بود و پس از مرگ در همانجا دفن شد . املش ناحيه كوهستانى جنوب غربى خزر . اشياء متعددى در آن پيدا شده كه متعلق به قرون 9 و 8 پ . م . است . امويان امويان يا بنى اميه از نسل اميه دختر عبد شمس قرشى بودند و پس از خلفاى راشدين ( 40 ه . )